Atölye ve küçük işletmelerde iş güvenliği: yangın alarmı ne zaman şart olur?
Atölye, imalathane ve küçük işletmelerde yangın dedektörü ve alarm sistemi şart mı? 6331 iş güvenliği, risk değerlendirmesi ve bütçeye uygun Ajax çözümü.
Mobilya atölyesi, oto tamirhanesi, tekstil konfeksiyon, matbaa, fırın, kaynak atölyesi. Bu işyerlerinin ortak noktası şudur: içeride yanıcı bir şey ve bir ısı kaynağı her zaman yan yanadır. Yine ortak noktaları, sahibinin "bize bir şey olmaz" diyerek yıllarca şanslı gitmiş olmasıdır.
Bu yazıda büyük fabrikaları değil, 5 ila 50 kişinin çalıştığı işyerlerini konuşuyoruz.
İş güvenliği mevzuatı küçük işyerini de kapsıyor
6331 sayılı Kanun, tek çalışanı olan işyerini bile kapsar. İşverenin temel yükümlülükleri risk değerlendirmesi yaptırmak, acil durum planı hazırlamak ve çalışanları eğitmektir.
Yangın alarmıyla ilgili hüküm İşyeri Bina ve Eklentilerinde Alınacak Sağlık ve Güvenlik Önlemlerine İlişkin Yönetmelik'in ekindedir. Buna göre işyerinin büyüklüğüne, yapılan işe, kullanılan maddelere ve çalışan sayısına göre yeterli söndürme ekipmanı ile gerektiğinde yangın dedektörleri ve alarm sistemleri bulundurulur.
Peki ne zaman gerekir? Bunu yönetmelik değil, işyerinizin risk değerlendirmesi söyler. Pratikte şu durumlardan biri varsa cevap evettir:
- İşyerinde talaş, kumaş, kâğıt, sünger, boya, tiner gibi kolay tutuşan malzeme varsa
- Kaynak, taşlama, fırın, pres gibi sıcak iş yapılıyorsa
- İşyeri gece boş kalıyor ve makineler ya da şarj cihazları prizde bırakılıyorsa
- Üst katta konut ya da başka işyeri varsa
- Çalışanların bir kısmı arka bölümde ya da asma katta, çıkışı görmeden çalışıyorsa
İş kazası ya da yangın sonrasında açılan davalarda bilirkişinin ilk baktığı belge risk değerlendirmesidir. Raporda yangın riski yazıp önlem alınmamış olması, işvereni en zor durumda bırakan tablodur.
Yangın yönetmeliği ve ruhsat
İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alınırken belediye ya da OSB, itfaiye raporu ister. İtfaiyenin ölçütü Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik'tir. Küçük atölyelerde çoğu zaman söndürücü, acil aydınlatma ve çıkış işareti yeterli görülür; ancak yanıcı madde miktarı, bodrum kullanımı ya da üst kattaki konutlar itfaiyenin algılama sistemi istemesine yol açabilir. Algılama sistemi istendiğinde cihazların TS EN 54 belgeli olması gerekir.
İşe göre dedektör seçimi
| İşyeri | Asıl risk | Uygun algılama |
|---|---|---|
| Marangoz, mobilya | Talaş, vernik, toz | Isı dedektörü; ofis ve depo kısmında duman |
| Oto tamir, kaporta | Yakıt, yağ, kaynak | Isı dedektörü; duman dedektörü egzozda yanlış alarm verir |
| Tekstil, konfeksiyon | Kumaş, iplik tozu, ütü | Duman ve ısı birlikte; depoya mutlaka duman |
| Matbaa, ambalaj | Kâğıt, solvent | Duman dedektörü; solvent deposu ayrıca değerlendirilir |
| Fırın, imalat mutfağı | Yağ, baca, gaz | Isı dedektörü, gaz ve karbonmonoksit algılama |
| Plastik, sünger | Hızlı yayılan, zehirli duman | Duman dedektörü ve bol sayıda sesli uyarı |
İki farklı çözüm seviyesi
İtfaiye ya da risk değerlendirmesi algılama sistemi istiyorsa
Bu durumda EN 54 belgeli sistem gerekir. Ajax'ın EN54 Line serisi küçük işyerleri için de mantıklıdır, çünkü panel dahil her şey kablosuzdur ve 300 metrekarelik bir atölyede kurulum bir günde biter. Tipik bir liste: bir EN54 Fire Hub, altı ila on dedektör, iki buton, iki siren-flaşör.
Zorunluluk yok ama işyerinizi korumak istiyorsanız
Ajax'ın standart hub'ı ile FireProtect 2 dedektörleri daha ekonomik bir başlangıçtır. Bu dedektörler ev ve küçük işyeri standardı olan EN 14604'e göre belgelidir; EN 54 sisteminin yerini tutmaz ama gece boş kalan bir atölyede yangını dakikalar içinde telefonunuza bildirir. Çoğu atölye yangını kapanıştan sonraki saatlerde çıktığı için bu, pratikte en büyük farkı yaratan özelliktir.
Aynı sistemle hırsızlık ve su baskını
Küçük işletme sahibi için ayrı ayrı yangın, hırsız ve kamera sistemi almak ne bütçeye ne de kafaya sığar. Ajax'ta aynı hub'a kepenk ve kapı için DoorProtect, atölye içi için fotoğraf çeken MotionCam, kompresör ya da su deposu yanına LeaksProtect eklenir. Sabah ilk gelen usta sistemi kendi kartıyla kapatır; kimin kaçta açtığı kayıtlarda görünür.
Akıllı priz ve röle de işe yarar. Sistem kurulduğunda, yani son kişi çıktığında, ütü masası, kompresör ve şarj istasyonunun elektriği kendiliğinden kesilecek şekilde ayarlanabilir. Bu tek ayar, atölye yangınlarının en sık sebebini ortadan kaldırır.
Nereden başlamalı?
İş güvenliği uzmanınıza risk değerlendirmesinde yangın bölümünü birlikte gözden geçirmeyi teklif edin. Ardından işyerinizin krokisini ve yapılan işi bize yazın; hangi seviyenin size uyduğunu ve maliyetini çıkaralım.
Sık sorulan sorular
Küçük bir atölyede yangın alarm sistemi zorunlu mu?
İş güvenliği mevzuatı, risk değerlendirmesinin gerektirdiği işyerlerinde yangın dedektörü ve alarm sistemi bulundurulmasını ister. Ayrıca ruhsat aşamasında itfaiye, işyerinin özelliğine göre algılama sistemi talep edebilir.
Tozlu atölyede duman dedektörü kullanılır mı?
Talaş, toz ve egzoz olan ortamlarda optik duman dedektörü yanlış alarm verir. Üretim alanında ısı dedektörü, ofis ve depo kısmında duman dedektörü kullanılır.
Atölye gece boşken yangın çıkarsa nasıl haber alırım?
Hub internet ve SIM kart üzerinden bağlı olduğu için alarm anında telefonunuza bildirim gelir. İsterseniz sistem bir alarm izleme merkezine de bağlanabilir.
DWM ile keşif ve teklif: 0850 840 39 61 · info@dwm.com.tr
Ajax ürünlerinin tamamı için: Alarm ve Yangın Sistemleri
İlgili yazılar
- Fabrikalarda yangın algılama ve alarm sistemi: üç ayrı denetçi, tek sistem
- Ofisler için alarm ve yangın sistemi: kablo çekmeden, kiracıyken bile
- Devlet dairelerinde yangın ve alarm sistemi: kablosuz neden öne çıkıyor?
- Apartman dairesi için alarm sistemi: küçük bir setle başlamak
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş değildir. Mevzuat değişebilir; binanız için bağlı olduğunuz itfaiye müdürlüğünün ve proje müellifinin görüşü esastır.