# Fabrikalarda yangın algılama ve alarm sistemi: üç ayrı denetçi, tek sistem

Kaynak: https://dwm.com.tr/blog/fabrika-yangin-algilama-alarm-sistemi
Yayın: 10.11.2026 · Kategori: Güvenlik Sistemleri · Yayımlayan: DWM Software

> Fabrika ve üretim tesislerinde yangın algılama sistemi zorunlu mu? Yangın yönetmeliği, 6331 iş güvenliği, sigorta şartları ve Ajax ile kablosuz kurulum.

Bir fabrikanın yangın sistemine üç farklı kişi bakar: itfaiye, iş müfettişi ve sigorta eksperi. Üçünün dayandığı metin ayrıdır, sorduğu soru ayrıdır. İyi kurulmuş bir sistem üçüne de aynı dosyayla cevap verir.

## İtfaiye: Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik

Yönetmelik fabrikaları endüstriyel yapı olarak sınıflandırır ve üretimde kullanılan maddeye göre düşük, orta ve yüksek tehlikeli diye ayırır. Kurulan algılama sisteminin TS EN 54'e uygun olmasını ve periyodik bakımının yapılmasını şart koşar. Tesisin büyüklüğü ve tehlike sınıfı arttıkça yangın dolabı ve tahliye projesi gibi ek yükümlülükler de devreye girer.

Endüstriyel yapılardaki algılama eşikleri de zaman içinde değişikliklere ve yargı kararlarına konu oldu. Bugün uygulamada itfaiyeler, üretim tesislerinde alan küçük olsa bile algılama ve uyarı sistemi görmek istiyor. Organize sanayi bölgelerinde ruhsatı OSB yönetimi verdiği için onların da ayrı beklentileri olabilir.

## İş müfettişi: 6331 ve işyeri yönetmelikleri

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu işverene risk değerlendirmesi yapma ve acil durumlara hazırlanma yükümlülüğü getirir. İşyeri Bina ve Eklentilerinde Alınacak Sağlık ve Güvenlik Önlemlerine İlişkin Yönetmelik'in ekinde şu hüküm yer alır: işyerinin büyüklüğüne, yapılan işin özelliğine, kullanılan maddelere ve çalışan sayısına göre yeterli yangın söndürme ekipmanı ile gerektiğinde yangın dedektörleri ve alarm sistemleri bulundurulur.

"Gerektiğinde" kelimesinin cevabı risk değerlendirmesinde yazar. İş güvenliği uzmanınız raporda yangın riskini tespit etmiş ve algılama sistemi önermişse, o sistem artık sizin için zorunludur. Aynı yönetmelik güvenlik ekipmanının periyodik bakımını ve kayıtlarının tutulmasını da ister.

## Sigorta eksperi

Yangın poliçelerinde algılama sistemi hem prim indirimi hem de hasar ödemesinde şart olarak karşınıza çıkar. Eksper yangından sonra üç şeye bakar: sistem var mıydı, çalışıyor muydu, bakımı yapılmış mıydı. Olay günlüğü tutan bir sistem bu soruların cevabını kendiliğinden verir.

## Fabrikada hangi bölüme ne takılır?

| Bölüm | Öneri | Açıklama |
| --- | --- | --- |
| İdari bina, yemekhane | Duman dedektörü, buton, siren | Ofis mantığıyla korunur |
| Üretim holü | Isı dedektörü veya çok sensörlü dedektör | Toz, buhar ve kaynak dumanı optik dedektörü yanıltır |
| Hammadde ve mamul deposu | Duman dedektörü; raf yüksekliğine göre projelendirme | En büyük maddi kayıp burada olur |
| Elektrik pano odası, kompresör | Isı ve duman birlikte | Fabrika yangınlarının sık başlangıç noktası |
| Kazan dairesi | Isı dedektörü, gaz algılama |  |
| Boyahane, solvent deposu, toz patlama riski olan alanlar | ATEX belgeli özel ekipman | Standart dedektörler bu bölgelerde kullanılamaz |

Son satırı özellikle vurgulayalım. Patlayıcı ortam olarak sınıflandırılmış bölgeler için patlamaya karşı korumalı (ex-proof) cihaz gerekir. Ajax'ın standart cihazları bu bölgeler için tasarlanmamıştır. Böyle bir alanınız varsa o bölüm ayrı çözülür, tesisin geri kalanı Ajax ile korunur ve iki sistem giriş-çıkış modülüyle birbirine bağlanır.

## Çalışan bir fabrikada kablosuz sistemin değeri

Üretim hattının üzerinden kablo tavası geçirmek iskele, vinç ve duruş demektir. Bir vardiyalık duruşun maliyeti çoğu zaman yangın sisteminin kendisinden fazladır. Kablosuz dedektörler hat çalışırken, bakım arasında takılır.

Sac kaplı çelik binalar radyo sinyali için zor ortamlardır; bunu gizlemeye gerek yok. Ajax EN54 Line'da panel ile cihazlar arasındaki menzil açık alanda oldukça uzun, ama fabrikada asıl belirleyici olan makineler, raflar ve duvarlardır. Bu yüzden keşifte her noktada sinyal testi yapıyor, gereken yerlere EN54 Fire ReX sinyal genişletici koyuyoruz. Bir sisteme beş genişletici bağlanabiliyor.

## Mevcut ekipmanla birlikte çalışma

Fabrikalarda çoğu zaman eski bir söndürme sistemi, duman tahliye fanı ya da yangın kapısı bulunur. EN54 I/O Module iki giriş ve iki çıkışıyla bu ekipmanı Ajax paneline bağlar. Örneğin depoda alarm verildiğinde havalandırma kendiliğinden durur, yangın kapıları kapanır, sprinkler akış anahtarı devreye girdiğinde panel bunu alarm olarak görür.

## Mesai dışı güvenlik de aynı panelde

Hurda bakır ve kablo hırsızlığı sanayi bölgelerinin bilinen derdidir. Aynı Fire Hub paneli EN 50131 Grade 2 hırsız alarmı olarak da çalışır. Depo kapılarına manyetik kontak, çevre için dış mekân hareket dedektörü, bekçi kulübesine panik butonu eklenebilir. Bekçinin telefonuna alarm anında dedektörün çektiği fotoğraf düşer.

Tesisinizin vaziyet planını ve iş güvenliği uzmanınızın risk değerlendirmesindeki yangın bölümünü gönderirseniz, üç denetçinin de sorularına cevap veren bir teklif hazırlarız.

## Sık sorulan sorular

### Fabrikada yangın algılama sistemi zorunlu mu?

Yangın yönetmeliği endüstriyel yapılarda algılama ve uyarı sistemi arar; ayrıca iş güvenliği mevzuatı risk değerlendirmesinin gerektirdiği yerde yangın dedektörü ve alarm sistemi bulundurulmasını ister. Tesisinizin durumu için itfaiye ve iş güvenliği uzmanınızın görüşü belirleyicidir.

### Toz ve duman olan üretim alanına hangi dedektör takılır?

Toz, buhar ve kaynak dumanı optik duman dedektörlerinde yanlış alarma yol açar. Bu alanlarda ısı dedektörü ya da çok sensörlü dedektör tercih edilir.

### Ajax dedektörleri patlayıcı ortamda kullanılabilir mi?

Hayır. Boyahane, solvent deposu gibi patlayıcı ortam olarak sınıflandırılmış bölgelerde ATEX belgeli özel ekipman gerekir. Bu bölgeler ayrı çözülür, tesisin kalanı Ajax ile korunabilir.

**DWM ile keşif ve teklif:** 0850 840 39 61 · info@dwm.com.tr
 Ajax ürünlerinin tamamı için: [Alarm ve Yangın Sistemleri](https://dwm.com.tr/urunler?kategori=alarm-ve-yangin-sistemleri)

## İlgili yazılar

- [Atölye ve küçük işletmelerde iş güvenliği: yangın alarmı ne zaman şart olur?](https://dwm.com.tr/blog/atolye-kucuk-isletme-is-guvenligi-yangin-alarm)
- [Ofisler için alarm ve yangın sistemi: kablo çekmeden, kiracıyken bile](https://dwm.com.tr/blog/ofis-alarm-yangin-guvenlik-sistemi)
- [Devlet dairelerinde yangın ve alarm sistemi: kablosuz neden öne çıkıyor?](https://dwm.com.tr/blog/devlet-daireleri-kablosuz-yangin-alarm-sistemi)
- [Özel okul, kreş ve kurslarda yangın algılama ve güvenlik sistemi](https://dwm.com.tr/blog/ozel-okul-kres-yangin-algilama-guvenlik-sistemi)

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş değildir. Mevzuat değişebilir; binanız için bağlı olduğunuz itfaiye müdürlüğünün ve proje müellifinin görüşü esastır.
